当前位置:首页 >> 建筑/土木 >>

哈萨克族毡房


Ки?з ?й
Ки?з ?й к?птеген к?шпел? халы?тарды? нег?зг? баспанасы бол?ан. ?аза? хал?ы да ки?з ?йд? сан мы?да?ан жылдар бойы ?з?н?? т?л баспанасы ет?п келд?. Ки?з ?йд?? ??рылысы б?рнеше б?л?ктерден т?рады. Ки?з ?йд?? сырт?ы бейнес? Ки?з ?й кереге, уы?, ша?ыра?, сы?ырлауы?, табалдыры?, ма?дайша, таяныш сек?лд? нег?зг? б?л?ктерден т?рады. Ал кереген?? ?з?н?? к?птеген атаулары бар: кереген?? ?анаты (т?рт, бес, алты, сег?з, то?ыз, он, он ек? ?анат), кереген?? басы, ?асы, к?з?, са?ана?ы, ая?ы, иег?, к?г?. сол сия?ты ша?ыра?ты?, уы?ты? ?р б?л?ктер?н?? к?птеген атауы болады. Б?ларды ки?з ?йд?? с?йег? дейд?. ?йд?? с?йег?н с?мб? талынан жасайды. Халы? с?мб? талын сыр талы, ?айыр талы, боз тал деп те атайды. ?йд?? с?йег?н жасайтын шеберд? “?йш?” дейд?. Ки?з ?йд? сырт?ы к?р?н?с?не, келбет? мен к?лем?не ?арай а? ?й, боз ?й, ?о?ыр ?й т.б. аттарымен атайды.Ки?з ?йлерд?? б?лай аталуы оны? сыртынан жабатын ки?з?не т?келей байланысты. М?ндай жап?ышты халы?та “туырлы?” деп атайды. Туырлы?ты ки?з ?й с?йег?не лайы?тап ??растырып дайындайды. Ки?з ?йд?? туырлы?ы б?ры??ай а? ?ойды? ж?н?нен басыл?ан ки?зден жасалса оны “а? ?й”, ?о?ыр ж?ннен басыл?ан ки?зден жасалса “?о?ыр ?й” деп атайды. Ша?ыра? - ки?з ?йд?? е? жо?ар?ы б?л?г?. Оны? п?ш?н? к?мбез т?р?здес, ол уы?тарды? ?штарын б?р?кт?р?п ?стап т?рады. ша?ыра? б?рнеше б?лшектерден т?рады:

1 - То?ын, ол ша?ыра?ты? нег?з?. ?атты а?аштан жасалып, ?рнектелед?. 2 - К?лд?реу?ш. С?мб? талынан и?л?п жасалады. ?р и?нде 3 к?лд?реу?штен 8-ге дей?н болады. 3 - Бер?кт?к. Ол к?лд?реу?штер ыдырап кетпеу ?ш?н орнатылады, ?рнектелед?. 4 - Ша?ыра?ты? к?з?. О?ан уы?ты? ?аламы к?р?п т?рады. То?ын мен бер?кт?кт? ша?ыра?ты? ?шк? жа?ынан ?рнектейд?. Ки?з ?й керегес?

1

Кереген? ??райтын ?рб?р а?ашты ?жел?? дейд?. Жел?н?? е? ?зынын кереген?? ?ер?с??(3) деп, одан ?ыс?алауын ?балашы??(2), е? к?ш?с?н ?са?ана??(1) деп атайды.

Сонда б?р ?анат кереге 14 ер?стен, 9 балашы?тан, 9 са?ана?тан ??ралады. Жел?лерд?? ?иылыс?анынан пайда бол?ан торды ?к?з? деп атайды. Ал оны к?лем?не ?арай ?желк?з?, ?торк?з? деп ек? т?рге б?лед?. Уы? Уы? кереге мен ша?ыра?ты жал?астырып т?рады. Ки?з ?йд?? ке?д?г? керегес?не, ал би?кт?г? уы?ты? ?зынды?ы мен ?ыс?алы?ына байланысты болады. Уы? саны ?йге жайылатын кереге басыны? санына те?. О?ан ?осымша сы?ырлауы? ес?кт?? ?ст?не байланатын ?ыс?алау келген 4-5 ма?дай уы? болады. Онын ?зынды?ы ес?кт?? би?кт?г?не байланысты.

И?лген уы?ты? бойында б?рнеше атаулы б?л?ктер бар. Уы?ты? керегеге байланатын ?шын ?до?алай? (1) дейд?. До?алайды тес?п, ?айыстан уы?бау (5) та?ады. Уы?ты? и?лген жер?н иы?ы (2) дейд?. Ша?ыра? пен иы?ты? арасын уы?ты? ?ары (3) деп атайды. Ал ша?ыра?ты? к?з?не ?адайтын ?шын ?аламы (4) деп атайды, оны т?рт ?ырлы ет?п ?штауды ?аламдау дейд?, ал уы?бау ж?птен ес?лед?. Уы?ты? и?н?н?? ?шк?
2

бет?н шеберлер бедерлеп ?рнек салады немесе арнайы ?рнектелген с?йек жапсырады. Ки?з ?й ес?г? Ки?з ?йд?? а?аш ес?г?н сы?ырлауы? дейд?. Ол ки?з ?йд?? ?ш?не ?арай ашылады. Ес?к б?рнеше б?л?ктен т?рады. Олар: ма?дайша, ек? боса?а, табалдыры? пен ек? жа?тау.

Ки?з ?й ес?г?н?? ??рылысы: 1-ма?дайша; 2-боса?а; 3 -сы?ырлауы?; 4-жа?тау; 5табалдыры?. Сы?ырлауы?ты та?тайдан жасайды. Шеберлер ки?з ?йд? с?улет?не ?арай оюлы ?рнектермен, ?рнектелген с?йекпен жапсырмалап ?шекейлейд?. Сы?ырлауы?ты ?шекейлеуге ??ош?арм?й?з?, ?т?йемойын?, ?д??гелек жапыра?шалар?, ?т?йетабан?, ?шырмауы?? сия?ты бедер-?рнектер ?олданылады. Бедерл? шегелермен, жел?ммен с?йект? жапсырмалайды.

Ки?з ?йд?? с?йег?: 1 – кереге, 2 – уы?, 3 – ша?ыра?, 4 - сы?ырлауы?

3



相关文章:
哈萨克族民俗
哈萨克族民俗 - 哈萨克族 Ethnic Kazakh 努尔巴汗·卡力列汗 哈萨克族,新疆阿勒泰人,中央民族大学哈萨克语言文学系讲师,文学博士,主要研究 哈萨克族民俗民间文学。 ...
哈萨克族文化
哈萨克族文化 - 哈萨克族的见面礼仪 在哈萨克族丰富的语言宝库中, 独具民族特色的问候方式乃是一道靓丽风景。 哈萨克族 的问候语与宗教信仰、民族风俗习惯、游牧...
浅析新疆地区哈萨克族花毡的平面构图形式
浅析新疆地区哈萨克族花毡的平面构图形式 - 龙源期刊网 http://www.qikan.com.cn 浅析新疆地区哈萨克族花毡的平面构图形式 作者:徐于涵 来源:《中国民族博览》...
游牧民族的“便携房屋”_图文
《新疆人文地理》2016 年第 11 期 蒙古包和哈萨克毡房摄影/黄宏才 许多慕新疆之名前来观光的内地游客,总是把哈萨克族的毡房同蒙古族的蒙古包混为一 谈,这本不...
哈萨克族的30条禁忌
哈萨克族的30条禁忌_调查/报告_表格/模板_应用文书。哈萨克族的 30 条禁忌哈萨克...3、在毡房内不许坐床,要席地盘腿坐在地毯上,不许把两腿伸直。 4、在交谈和...
走进新疆——哈萨克族民俗风情
哈萨克族文化 2页 5财富值 哈萨克族毡房 12页 2财富值如要投诉违规内容,请到百度文库投诉中心;如要提出功能问题或意见建议,请点击此处进行反馈。 ...
哈萨克族谚语
哈萨克族谚语_文学研究_人文社科_专业资料。哈萨克族谚语: 酒是水,钱是纸,生命...只要沿途有哈萨克毡房,你走一年也饿不着。 祖先留下的遗产,一半是给客人的。 ...
新疆哈萨克族人热情好客
穹庐就是指的毡 房,但又不尽然,还有长达近半年的冬季不住毡房,住土屋或木屋,这在哈萨克族先民古乌孙国时就是如 此。哈萨克族的住房可以归纳为两类:一类是春...
哈萨克族风俗习惯
哈萨克族风俗习惯 - 哈萨克族风俗习惯 来源:本站原创 作者:佚名 已阅 325 次 评分:3 发布时间:2009-5-24 17:44:58 “哈萨克”翻成汉语的意思就是“勇敢的...
哈萨克族饮食文化
中华人民共和国成立前,哈萨克族绝大多数人过着逐水草而居的游牧生活。 牧民们住的是一种轻便而又易于支撑和拆的毡房。他们的饮食,大部分是肉食和 奶食。 哈萨克...
更多相关标签: